کوره معمولاً گرانترین دستگاهی است که یک لابراتوار میخرد و در عین حال تنها دستگاهی است که انتخاب یا تنظیم نادرست آن، مستقیماً روی کیفیت خروجی همهی کارها تأثیر میگذارد. در این راهنما ابتدا تفاوت سه نوع کورهی رایج را مرور میکنیم، سپس به معیارهایی میپردازیم که هنگام خرید واقعاً تعیینکننده هستند و در پایان سراغ کارهای نگهداریای میرویم که عمر مفید دستگاه به آنها بستگی دارد.
سه کاربرد متفاوت، سه کورهی جداگانه
«کورهی لابراتوار» نام یک دستگاه واحد نیست، بلکه به سه دستگاه گفته میشود که از نظر دمای کاری، چرخهی پخت و ساختار محفظه با یکدیگر تفاوت دارند و هیچکدام جایگزین دیگری نمیشود.
کوره حذف موم (برناوت)
وظیفهی این کوره آن است که پیش از ریختهگری یا پرس، الگوی مومی یا رزینی را بهطور کامل بسوزاند و از داخل مفل خارج کند. نکتهی تعیینکننده در اینجا سرعت بالا رفتن دما است و نه دمای نهایی، چون افزایش سریع دما باعث ترک خوردن مادهی قالبگیری میشود. به همین دلیل یک چرخهی متعارف معمولاً یک توقف میانی برای خروج موم دارد و پس از آن به دمای نهایی میرسد.
دمای نهایی هم به نوع مادهی قالبگیری بستگی دارد. قالبهای با پیوند گچی معمولاً تا حدود ۷۰۰ تا ۷۵۰ درجه و قالبهای با پیوند فسفاتی تا محدودهی ۸۰۰ تا ۹۰۰ درجه را تحمل میکنند. عدد مجاز را همیشه از برگهی فنی همان ماده بخوانید و به عادت کاری اتکا نکنید، چون عبور از سقف دمایی قالب گچی باعث تجزیهی آن میشود و سطح آلیاژ را خراب میکند.
این کوره حتماً باید تهویه یا مکندهی دود داشته باشد، چون دود موم و رزین نباید در فضای بسته باقی بماند.
کوره پخت پرسلن
پرسلن زیر خلأ پخته میشود تا هوای محبوس بین ذرات، پیش از بسته شدن سطح از کار خارج شود و همین مرحله است که از کدری و حباب زیرسطحی جلوگیری میکند. بنابراین کیفیت پمپ خلأ و آببندی محفظه به اندازهی خودِ المنت اهمیت دارد.
هر برنامهی پخت از چند مرحلهی مشخص تشکیل شده است: خشک شدن و پیشگرم، بسته شدن محفظه، اعمال خلأ، نرخ افزایش دما بر حسب درجه در دقیقه، دمای نهایی و مدت نگهداشتن آن، و در پایان سرد شدن کنترلشده. تعداد برنامههایی که دستگاه میتواند ذخیره کند هم یکی از معیارهایی است که در کار روزمره مدام با آن سروکار خواهید داشت.
کوره سینتر زیرکونیا
سینتر زیرکونیا در محدودهی حدود ۱۴۵۰ تا ۱۶۰۰ درجه انجام میشود و به همین دلیل به کورهای کاملاً متفاوت نیاز دارد، با المنتهای دیسیلیسید مولیبدن و محفظهای که برای این دما ساخته شده باشد. چرخهی متعارف چند ساعت طول میکشد و شامل نگهداشتن طولانی در دمای نهایی و سپس سرد شدن آهسته است. برنامههای سریع هم وجود دارند، اما باید با همان بلوکی که استفاده میکنید سازگار باشند، چون ضریب انقباض بلوک و برنامهی سینتر به یکدیگر وابستهاند و تغییر یکی بدون دیگری، کار را از اندازه خارج میکند.
پیش از خرید، این موارد را بسنجید
- اندازهی محفظه و سینی کار. بزرگترین کاری را که واقعاً انجام میدهید اندازه بگیرید، نه بزرگترین کاری را که تصور میکنید.
- حاشیه اطمینان دمای کوره. دستگاهی که هر روز نزدیک به حداکثر دمای خود کار کند عمر المنت کوتاهتری دارد، بنابراین کورهای بخرید که دمای کاری روزمرهی شما فاصلهی مطمئنی با سقف آن داشته باشد.
- سیستم خلأ. در کورهی پرسلن باید بدانید پمپ داخلی است یا بیرونی، و آیا پمپ جداگانه در دسترس و قابل تعویض هست یا نه.
- دقت و یکنواختی دما در سراسر محفظه، و نه فقط عددی که روی نمایشگر دیده میشود.
- روش کالیبراسیون. بپرسید کالیبراسیون چگونه انجام میشود و آیا خودتان از پس آن برمیآیید، چون کورهای که فقط سازنده میتواند کالیبره کند هر بار یک وقفهی کاری به شما تحمیل میکند.
- تأمین قطعات یدکی و خدمات در ایران. المنت و مفل قطعات مصرفی هستند و اگر تأمین نشوند، دستگاه عملاً از چرخهی کار خارج میشود.
- گارانتی و سابقهی خدمات پس از فروش. برای دستگاهی در این محدودهی قیمت، این بند به اندازهی مشخصات فنی اهمیت دارد.
کالیبراسیون از عدد کاتالوگ مهمتر است
دمای واقعی محفظه با گذشت زمان از عددی که نمایشگر نشان میدهد فاصله میگیرد و این اختلاف بهویژه پس از تعویض المنت خود را نشان میدهد. کورهای که ۲۰ درجه پایینتر از عدد نشاندادهشده کار میکند هیچ هشداری نمیدهد و فقط پختها کدر یا نارس از آب درمیآیند، بهطوری که در بیشتر موارد ابتدا پودر پرسلن مقصر شناخته میشود.
روش مرسوم بررسی، آزمون نقره است. نقرهی خالص در حدود ۹۶۱ درجه ذوب میشود و رفتار نمونه در این دما نشان میدهد که کوره بالاتر کار میکند یا پایینتر، هرچند مرجع نهایی همیشه دستورالعمل سازندهی دستگاه خودتان است. در هر حال یک برنامهی ثابت، مثلاً هر شش ماه یکبار و پس از هر تعویض المنت، نتیجهی بهمراتب بهتری از تنظیمهای موردی و پراکنده میدهد.
اگر بهتازگی کورهی حذف موم راهاندازی کردهاید، نوشتهی تنظیمات اولیه کوره حذف موم نقطهی شروع خوبی است.
برق لابراتوار
کوره یک بار الکتریکی سنگین و پیوسته است و بسیاری از خرابیهایی که «بیدلیل» به نظر میرسند، ریشه در سه نکتهی زیر دارند:
- پریز و کابل باید آمپر مناسبی داشته باشند و ترجیحاً روی مدار اختصاصی بسته شوند، چون کابل زیر اندازه گرم میشود و افت ولتاژ ایجاد میکند.
- اتصال زمین باید سالم باشد. در دستگاهی با کنترل الکترونیکی، این نکته هم به ایمنی مربوط است و هم به پایداری کارکرد.
- تثبیتکنندهی ولتاژ لازم است، چون نوسان شبکه بیشتر از آنکه به المنت آسیب بزند به برد کنترل آسیب میزند و برد دقیقاً همان قطعهای است که تأمین آن از همه سختتر است.
نگهداری روزمره
- محفظه را در حالت داغ باز نکنید، چون شوک حرارتی به مفل و المنت آسیب میزند.
- سینی و کف محفظه را تمیز نگه دارید، چون بخار آلیاژ و تهماندهی مواد محفظه را آلوده میکند و رنگ پختهای بعدی را تغییر میدهد.
- کورهی حذف موم و کورهی پرسلن را بهجای یکدیگر به کار نبرید، چون آلودگی محفظه بهسادگی برطرف نمیشود.
- دفترچهی برنامهها را نگه دارید، چون برنامهای که فقط در حافظهی دستگاه ذخیره شده باشد با یک بار تعویض برد از بین میرود.
خرید کوره لابراتوار
شیوادنت انواع کورهی پخت پرسلن، حذف موم، پرس و گلیزر را عرضه میکند. برای انتخاب مدلی متناسب با حجم کار و شرایط برق کارگاهتان، پیش از سفارش با ما تماس بگیرید.
