کوره‌ی پخت پرسلن گران‌ترین دستگاهی است که بیشتر لابراتوارها می‌خرند. و برخلاف بسیاری از تجهیزات دیگر، اگر انتخاب درستی نباشد نمی‌شود با مهارت جبرانش کرد. رنگ نهایی کار، شفافیت پرسلن و نبودِ حباب زیرسطحی همگی به چیزی وابسته‌اند که داخل محفظه اتفاق می‌افتد و از بیرون دیده نمی‌شود.
در این مطلب اول معیارهایی را مرور می‌کنیم که واقعاً کیفیت پخت را تعیین می‌کنند. بعد کوره‌های موجود در بازار ایران را بر همان اساس با هم مقایسه می‌کنیم. اگر هنوز مطمئن نیستید به کدام نوع کوره نیاز دارید، اول راهنمای انتخاب کوره لابراتوار را بخوانید. حذف موم، پخت پرسلن و سینتر زیرکونیا سه کاربرد جداگانه‌اند.
اول کدام نوع کوره را می‌خواهید؟
کوره‌های این دسته در عمل سه شکل دارند. کوره‌ی پخت ساده فقط پرسلن می‌پزد و آلیاژ را دگاز می‌کند. کوره‌ی پخت و پرس علاوه بر آن، اینگات لیتیوم دی‌سیلیکات را هم تزریق می‌کند. کوره‌ی سینتر دستگاه کاملاً متفاوتی است، تا حدود ۱۶۰۰ درجه کار می‌کند و جای کوره‌ی پرسلن را نمی‌گیرد.
مدل دوکاره برای لابراتواری منطقی است که جای کافی برای دو دستگاه ندارد، یا حجم کار پرسش خرید یک کوره‌ی پرس اختصاصی را توجیه نمی‌کند. اما یک نکته را در نظر بگیرید: در زمان اجرای برنامه‌ی پرس، پخت پرسلن روی همان دستگاه متوقف می‌شود. در لابراتوارهای پرکار دو دستگاه جدا هنوز انتخاب بهتری است.
چه چیزی واقعاً کیفیت پخت را تعیین می‌کند؟
فهرست امکاناتی که در کاتالوگ‌ها نوشته می‌شود معمولاً طولانی است. اما در کار روزمره فقط چند مورد از آن‌ها تفاوت محسوسی در خروجی می‌سازند.
۱. المنت و یکنواختی دما در محفظه
اگر دمای نقاط مختلف محفظه با هم اختلاف داشته باشد، کار لبه‌ی سینی مثل کار وسط سینی پخته نمی‌شود. این اختلاف خودش را در رنگ نشان می‌دهد. جنس المنت و نحوه‌ی توزیعش در محفظه تعیین‌کننده‌ی این یکنواختی است.
در بازار ایران چند سازنده صراحتاً اعلام می‌کنند که از المنت کانتال سوئد استفاده می‌کنند، و این ارزش پرسیدن دارد. المنت قطعه‌ای مصرفی است و کیفیتش هم روی یکنواختی دما اثر می‌گذارد و هم روی عمر مفید دستگاه. کوشافن پارس در مدل‌های AT از مافل اسپیرال با پوشش کوارتز استفاده می‌کند، که هدفش دقیقاً همین توزیع یکنواخت حرارت است.
۲. پمپ خلأ و آب‌بندی محفظه
پرسلن زیر خلأ پخته می‌شود تا هوای محبوس میان ذرات، پیش از بسته شدن سطح، از کار خارج شود. همین مرحله جلوی کدری و حباب زیرسطحی را می‌گیرد. پس کیفیت پمپ و آب‌بندی محفظه به اندازه‌ی خود المنت اهمیت دارد.
پمپ‌های بدون روغن امروز روی بیشتر مدل‌های جدید نصب می‌شوند. مزیتشان این است که تعویض دوره‌ای روغن نمی‌خواهند و صدای کمتری دارند. نکته‌ای که کمتر به آن توجه می‌شود این است که دستگاه بتواند شروع و پایان خلأ را در دمای دلخواه شما تنظیم کند. جدول پخت هر پودر عدد خودش را دارد، و کوره‌ای با یک حالت خلأ ثابت شما را از عدد سازنده‌ی پودر دور می‌کند.
۳. ترموکوپل و امکان کالیبراسیون
عددی که روی نمایشگر کوره دیده می‌شود لزوماً دمای واقعی داخل محفظه نیست، و این اختلاف با گذشت زمان بیشتر می‌شود. ترموکوپل پلاتین رادیوم دقت بالاتری دارد و در مدل‌های حرفه‌ای‌تر به کار می‌رود.
مهم‌تر از جنس ترموکوپل این است که بتوانید خودتان کوره را کالیبره کنید. بعضی مدل‌ها این کار را به کاربر می‌سپارند و بعضی دیگر ارسال دستگاه به شرکت را لازم می‌کنند. یعنی چند روز تعطیلی کار. برای شناخت روش کالیبراسیون و فاصله‌ی زمانی مناسبش، مطلب کالیبراسیون کوره پرسلن را ببینید.
۴. کتابخانه‌ی برنامه‌های پخت
این معیار در فهرست امکانات معمولاً به یک عدد خلاصه می‌شود، مثلاً هشتاد برنامه‌ی قابل ویرایش. اما آنچه در کار روزانه وقت شما را می‌گیرد تعداد خانه‌های خالی حافظه نیست. پیدا کردن جدول پخت یک پودر جدید و تبدیل آن به پارامترهای همان کوره است.
هر جدول پخت دوازده پارامتر دارد و همه باید یکی‌یکی وارد شوند. دمای شروع، زمان پیش‌خشک، زمان پیش‌گرم، نرخ افزایش دما، دمای نهایی، مدت نگه‌داشتن، حالت خلأ، دمای شروع و پایان خلأ، مدت خلأ، دمای سرد شدن آهسته و زمان سرد شدن. اشتباه در هرکدام یعنی یک کار سوخته یا کدر.
پس کوره‌ای که برنامه‌های آماده‌ی پودرهای رایج بازار را همراه دارد، یا سازنده‌اش جدول آن‌ها را منتشر کرده، چند ساعت کار و چند کار خراب را از شما می‌گیرد. این همان چیزی است که هنگام خرید کمتر پرسیده می‌شود و پس از خرید بیشترین اثر را دارد.
کاوش دندان
کاوش دندان سازنده‌ی ایرانی است و در حال حاضر بیشترین تنوع مدل را در این دسته دارد. چیزی که این برند را از بقیه جدا می‌کند انتشار جدول کامل برنامه‌های پخت است. جدولی که همراه محصولاتش می‌آید بیش از صد برنامه‌ی پخت را پوشش می‌دهد، برای پودرهای نوریتاکه، شوفو، ویتا، ایوکلار، کریشن، G-Ceram و BAOT. از دگاز آلیاژ و اپک تا دنتین و گلیز و پودر لثه و برنامه‌های زیرکونیا. این همان معیار چهارم است، و در بازار ایران کمتر سازنده‌ای آن را به این شکل مستند کرده است.
مدل‌های این برند از نظر ساختار به هم نزدیک هستند و بیشتر در نمایشگر، تعداد برنامه و مصرف برق تفاوت دارند:
- کوره پخت پرسلن E850 مدل اقتصادی این شرکت است. ۸۵ برنامه‌ی پخت، المنت کانتال سوئد، پمپ خلأ بدون روغن، امکان تنظیم شروع خلأ در هر دمای دلخواه و امکان تغییر پارامترها حتی حین اجرای برنامه دارد. گارانتی آن ۱۸ ماه و خدمات پس از فروشش ده سال اعلام شده است.
- کوره پخت پرسلن P900 با ۸۰ برنامه‌ی قابل ویرایش و حداکثر دمای ۱۲۰۰ درجه. در این مدل به جای حرکت درب، محفظه‌ی المنت به صورت عمودی حرکت می‌کند و هدف از این طراحی کاهش لرزش هنگام بالا و پایین رفتن کار است. شیر برقی اروپایی و پمپ خلأ تایوانی دارد.
- کوره پرسلن Perfect P900S همان ساختار P900 را دارد با مصرف برق کمتر و یک کلید منو که با آن بخشی از کالیبراسیون‌ها را خودتان انجام می‌دهید و نیازی به ارسال دستگاه به شرکت نیست.
- کوره پخت پرسلن لاکچری Cube M2 مدل بالای این خانواده است. ۱۲۰ برنامه‌ی از پیش تعریف‌شده به همراه ۸۰ برنامه‌ی قابل ویرایش، نمایشگر گرافیکی ۵ اینچ با نمودار وضعیت اجرای برنامه، المنت و ترموکوپل اروپایی و امکان کپی کردن برنامه‌ها دارد.
کوشافن پارس
کوشافن پارس سازنده‌ی ایرانی دیگری است که سابقه‌ی طولانی در این بازار دارد و مدل‌های AT آن در بسیاری از لابراتوارها در حال کار هستند. مشخصات فنی این مدل‌ها با جزئیات بیشتری منتشر شده است و همین برای کسی که می‌خواهد پیش از خرید مقایسه کند ارزش دارد.
- کوره پخت پرسلن AT100 تا ۱۲۰۰ درجه کار می‌کند و ۱۰۰ برنامه‌ی پخت را ذخیره می‌کند. ترموکوپل پلاتین رادیوم، مافل اسپیرال با پوشش کوارتز، پمپ خلأ بدون روغن با توان ۲۰۰ وات و خلأ منفی ۹۸۵ میلی‌بار دارد. برنامه‌های فرعی NIGHT و IDLE و DRY برای صرفه‌جویی در زمان و افزایش عمر دستگاه روی آن تعریف شده است.
- کوره پخت پرسلن AT300 تمام اتوماتیک نسخه‌ی کامل‌تر همان خانواده برای پخت پرسلن و دگاز آلیاژ در خلأ تا ۱۲۰۰ درجه است.
- کوره پرس و پخت پرسلن AT300P علاوه بر قابلیت‌های دو مدل قبلی، پرس فریم‌های فول سرامیک را هم انجام می‌دهد و با تمام اینگات‌های موجود بازار کار می‌کند. ۲۰۰ برنامه‌ی تعریف‌شده به همراه امکان تعریف ۱۰۰ برنامه‌ی جدید، برنامه‌ی پیش‌خلأ برای کاهش شوک حرارتی به سرامیک، برنامه‌ی Fast Cooling و کالیبراسیون حرارتی و خلأ اتوماتیک دارد.
NEEX
مدل‌های NEEX جدیدتر هستند و روی رابط کاربری و سرعت گرم و سرد شدن تأکید دارند. کوره X1 و کوره X2 برای پخت پرسلن هستند و کالیبراسیون اتوماتیک و عیب‌یابی هوشمند دارند.
کوره X2Press نسخه‌ی دوکاره‌ی پخت و پرس است و یک ویژگی دارد که در عمل تفاوت ایجاد می‌کند، چون سیستم پرس آن به کمپرسور نیاز ندارد. برای لابراتواری که کمپرسور جداگانه ندارد یا نمی‌خواهد صدای آن را به فضای کار اضافه کند، این نکته‌ی کوچکی نیست.
این برند کوره‌ی سینتر هم دارد. کوره سینترینگ S2 تا ۱۶۰۰ درجه کار می‌کند و برای زیرکونیا در نظر گرفته شده است، بنابراین اگر کار زیرکونیا انجام می‌دهید این دستگاه در کنار کوره‌ی پرسلن قرار می‌گیرد و جایگزین آن نمی‌شود.
دکما آسترومات ۶۵۴i
کوره Dekema Austromat 654i ساخت آلمان و مدل دوکاره‌ی این سازنده است که هم پخت پرسلن و هم پرس اینگات را روی یک دستگاه انجام می‌دهد. انتخاب این کوره بیشتر یک تصمیم بلندمدت است و لابراتوارهایی سراغ آن می‌روند که سابقه‌ی این برند برایشان تعیین‌کننده است.
در مقابل باید در نظر داشت که خدمات پس از فروش و تأمین قطعات یک دستگاه وارداتی با یک دستگاه ایرانی متفاوت است و این تفاوت در بلندمدت خودش را نشان می‌دهد. قیمت این دسته از کوره‌ها هم به نوسان بازار حساس است، بنابراین پیش از سفارش قیمت روز و موجودی را بپرسید.
جدول مقایسه
| مدل | سازنده | کاربری | تعداد برنامه |
|---|---|---|---|
| E850 | کاوش دندان، ایران | پخت پرسلن | ۸۵ |
| P900 | کاوش دندان، ایران | پخت پرسلن | ۸۰ قابل ویرایش |
| Perfect P900S | کاوش دندان، ایران | پخت پرسلن | ۸۰ قابل ویرایش |
| لاکچری Cube M2 | کاوش دندان، ایران | پخت پرسلن | ۱۲۰ آماده و ۸۰ قابل ویرایش |
| AT100 | کوشافن پارس، ایران | پخت پرسلن | ۱۰۰ |
| AT300 | کوشافن پارس، ایران | پخت پرسلن | در برگه‌ی فنی سازنده |
| AT300P | کوشافن پارس، ایران | پخت و پرس | ۲۰۰ آماده و ۱۰۰ قابل تعریف |
| X1 و X2 | NEEX | پخت پرسلن | آماده و قابل تنظیم |
| X2Press | NEEX | پخت و پرس، بدون کمپرسور | آماده و قابل تنظیم |
| Austromat 654i | Dekema، آلمان | پخت و پرس | در برگه‌ی فنی سازنده |
اعداد این جدول از اطلاعات منتشرشده‌ی سازندگان گرفته شده است. پیش از خرید، برگه‌ی فنی همان مدل را از فروشنده بخواهید، چون سازنده‌ها گاهی مشخصات را در نسخه‌های جدیدتر تغییر می‌دهند.
کدام کوره برای کدام لابراتوار
به جای اینکه بپرسید کدام کوره بهتر است، بهتر است بپرسید کدام کوره با شکل کار شما جور در می‌آید.
- لابراتوار تازه‌تأسیس یا کم‌حجم. یک کوره‌ی پخت ساده کافی است و صرف بودجه روی مدل دوکاره در این مرحله توجیه ندارد. در این حالت چیزی که بیشترین کمک را می‌کند در دسترس بودن جدول برنامه‌های پخت پودرهاست، چون هنوز تجربه‌ی کافی برای ساختن برنامه از صفر ندارید.
- لابراتوار پرکار با کار متال سرامیک. یکنواختی دما و پایداری کالیبراسیون تعیین‌کننده است. اینکه بتوانید خودتان کالیبره کنید و دستگاه را برای چند روز از دست ندهید، ارزش عملی زیادی دارد.
- لابراتواری که کار پرس هم انجام می‌دهد. اگر حجم کار پرس کم است، مدل دوکاره جا و هزینه را کم می‌کند. اگر زیاد است، دو دستگاه جدا بگیرید تا برنامه‌ی پرس، پخت پرسلن را متوقف نکند.
- لابراتواری که وارد زیرکونیا شده است. کوره‌ی سینتر جداگانه لازم است و هیچ کوره‌ی پرسلنی جای آن را نمی‌گیرد.
پیش از سفارش این چند مورد را بپرسید
- جدول پخت پودرهایی که استفاده می‌کنید را دارد؟ اگر با نوریتاکه یا شوفو یا ویتا کار می‌کنید، بپرسید برنامه‌های آماده‌ی همان پودر روی دستگاه هست یا جدولش منتشر شده است.
- مدت گارانتی و طول دوره‌ی خدمات پس از فروش چقدر است؟ این دو با هم فرق دارند و عدد دومی است که در سال پنجم به کارتان می‌آید.
- کالیبراسیون را خودتان می‌توانید انجام دهید؟ اگر نه، بپرسید ارسال دستگاه به شرکت چند روز طول می‌کشد.
- المنت و پمپ خلأ در دسترس هستند؟ این دو قطعه‌ی مصرفی هستند و روزی به تعویض نیاز پیدا می‌کنند.
- اندازه‌ی سینی با بزرگ‌ترین کاری که واقعاً انجام می‌دهید جور است؟
مجموعه‌ی کوره‌های موجود را می‌توانید در بخش کوره پخت پرسلن ببینید و اگر میان دو مدل مردد هستید، مشخصات کاری لابراتوار خود را برای کارشناسان ما بفرستید تا در انتخاب کمکتان کنند.
