کورهی پخت پرسلن گرانترین دستگاهی است که بیشتر لابراتوارها میخرند. و برخلاف بسیاری از تجهیزات دیگر، اگر انتخاب درستی نباشد نمیشود با مهارت جبرانش کرد. رنگ نهایی کار، شفافیت پرسلن و نبودِ حباب زیرسطحی همگی به چیزی وابستهاند که داخل محفظه اتفاق میافتد و از بیرون دیده نمیشود.
در این مطلب اول معیارهایی را مرور میکنیم که واقعاً کیفیت پخت را تعیین میکنند. بعد کورههای موجود در بازار ایران را بر همان اساس با هم مقایسه میکنیم. اگر هنوز مطمئن نیستید به کدام نوع کوره نیاز دارید، اول راهنمای انتخاب کوره لابراتوار را بخوانید. حذف موم، پخت پرسلن و سینتر زیرکونیا سه کاربرد جداگانهاند.
اول کدام نوع کوره را میخواهید؟
کورههای این دسته در عمل سه شکل دارند. کورهی پخت ساده فقط پرسلن میپزد و آلیاژ را دگاز میکند. کورهی پخت و پرس علاوه بر آن، اینگات لیتیوم دیسیلیکات را هم تزریق میکند. کورهی سینتر دستگاه کاملاً متفاوتی است، تا حدود ۱۶۰۰ درجه کار میکند و جای کورهی پرسلن را نمیگیرد.
مدل دوکاره برای لابراتواری منطقی است که جای کافی برای دو دستگاه ندارد، یا حجم کار پرسش خرید یک کورهی پرس اختصاصی را توجیه نمیکند. اما یک نکته را در نظر بگیرید: در زمان اجرای برنامهی پرس، پخت پرسلن روی همان دستگاه متوقف میشود. در لابراتوارهای پرکار دو دستگاه جدا هنوز انتخاب بهتری است.
چه چیزی واقعاً کیفیت پخت را تعیین میکند؟
فهرست امکاناتی که در کاتالوگها نوشته میشود معمولاً طولانی است. اما در کار روزمره فقط چند مورد از آنها تفاوت محسوسی در خروجی میسازند.
۱. المنت و یکنواختی دما در محفظه
اگر دمای نقاط مختلف محفظه با هم اختلاف داشته باشد، کار لبهی سینی مثل کار وسط سینی پخته نمیشود. این اختلاف خودش را در رنگ نشان میدهد. جنس المنت و نحوهی توزیعش در محفظه تعیینکنندهی این یکنواختی است.
در بازار ایران چند سازنده صراحتاً اعلام میکنند که از المنت کانتال سوئد استفاده میکنند، و این ارزش پرسیدن دارد. المنت قطعهای مصرفی است و کیفیتش هم روی یکنواختی دما اثر میگذارد و هم روی عمر مفید دستگاه. کوشافن پارس در مدلهای AT از مافل اسپیرال با پوشش کوارتز استفاده میکند، که هدفش دقیقاً همین توزیع یکنواخت حرارت است.
۲. پمپ خلأ و آببندی محفظه
پرسلن زیر خلأ پخته میشود تا هوای محبوس میان ذرات، پیش از بسته شدن سطح، از کار خارج شود. همین مرحله جلوی کدری و حباب زیرسطحی را میگیرد. پس کیفیت پمپ و آببندی محفظه به اندازهی خود المنت اهمیت دارد.
پمپهای بدون روغن امروز روی بیشتر مدلهای جدید نصب میشوند. مزیتشان این است که تعویض دورهای روغن نمیخواهند و صدای کمتری دارند. نکتهای که کمتر به آن توجه میشود این است که دستگاه بتواند شروع و پایان خلأ را در دمای دلخواه شما تنظیم کند. جدول پخت هر پودر عدد خودش را دارد، و کورهای با یک حالت خلأ ثابت شما را از عدد سازندهی پودر دور میکند.
۳. ترموکوپل و امکان کالیبراسیون
عددی که روی نمایشگر کوره دیده میشود لزوماً دمای واقعی داخل محفظه نیست، و این اختلاف با گذشت زمان بیشتر میشود. ترموکوپل پلاتین رادیوم دقت بالاتری دارد و در مدلهای حرفهایتر به کار میرود.
مهمتر از جنس ترموکوپل این است که بتوانید خودتان کوره را کالیبره کنید. بعضی مدلها این کار را به کاربر میسپارند و بعضی دیگر ارسال دستگاه به شرکت را لازم میکنند. یعنی چند روز تعطیلی کار. برای شناخت روش کالیبراسیون و فاصلهی زمانی مناسبش، مطلب کالیبراسیون کوره پرسلن را ببینید.
۴. کتابخانهی برنامههای پخت
این معیار در فهرست امکانات معمولاً به یک عدد خلاصه میشود، مثلاً هشتاد برنامهی قابل ویرایش. اما آنچه در کار روزانه وقت شما را میگیرد تعداد خانههای خالی حافظه نیست. پیدا کردن جدول پخت یک پودر جدید و تبدیل آن به پارامترهای همان کوره است.
هر جدول پخت دوازده پارامتر دارد و همه باید یکییکی وارد شوند. دمای شروع، زمان پیشخشک، زمان پیشگرم، نرخ افزایش دما، دمای نهایی، مدت نگهداشتن، حالت خلأ، دمای شروع و پایان خلأ، مدت خلأ، دمای سرد شدن آهسته و زمان سرد شدن. اشتباه در هرکدام یعنی یک کار سوخته یا کدر.
پس کورهای که برنامههای آمادهی پودرهای رایج بازار را همراه دارد، یا سازندهاش جدول آنها را منتشر کرده، چند ساعت کار و چند کار خراب را از شما میگیرد. این همان چیزی است که هنگام خرید کمتر پرسیده میشود و پس از خرید بیشترین اثر را دارد.
کاوش دندان
کاوش دندان سازندهی ایرانی است و در حال حاضر بیشترین تنوع مدل را در این دسته دارد. چیزی که این برند را از بقیه جدا میکند انتشار جدول کامل برنامههای پخت است. جدولی که همراه محصولاتش میآید بیش از صد برنامهی پخت را پوشش میدهد، برای پودرهای نوریتاکه، شوفو، ویتا، ایوکلار، کریشن، G-Ceram و BAOT. از دگاز آلیاژ و اپک تا دنتین و گلیز و پودر لثه و برنامههای زیرکونیا. این همان معیار چهارم است، و در بازار ایران کمتر سازندهای آن را به این شکل مستند کرده است.