پودرگذاری جایی است که کیفیت یک کران متال سرامیک یا PFM تعیین میشود، و کوره و پودر خوب کار بد را نجات نمیدهند. کار خوب با کمترین تعداد پخت به نتیجه میرسد.
منبع بخشهای فنی این متن آرشیو ماهنامهی بینالمللی دندانسازان حرفهای است. مقالهی «اصول پودرگذاری و رنگآمیزی در پروتزهای ثابت دندانی» نوشتهی هوشنگ کبریایی، تکنولوژیست پروتزهای دندانی، در شمارهی ۹ و شمارهی ۱۰. هر دو شماره را میتوانید از همان لینک دانلود کنید.
این متن ترتیب همان کار را میگوید، از عمق لازم برای انامل تا پخت دوم و آمادهسازی برای گلیز. اصطلاحهای انگلیسی هم همانهایی هستند که در خود ماهنامه آمدهاند.
چرا حجم پرسلن باید از اندازهی نهایی بزرگتر باشد؟
چون پودر پرسلن بعد از پخت به هم فیوز و حجمش کوچکتر میشود، و این انقباض یا shrinkage در هر پودری عدد خودش را دارد. اگر کار را دقیقاً به اندازهی نهایی فرم بدهید، بعد از پخت کوچک درمیآید و مجبورید دوباره پودر بگذارید.
پس در فرم دادن، پرسلن را از نظر حجمی کمی بزرگتر بسازید تا بعد از انقباض به اندازهی اصلی برسد. در لبهی انسیزال این «کمی» یک عدد مشخص دارد: حدود ۱ میلیمتر بلندتر از لبهی دندانهای مجاور.
دقت کنید که طول را بیش از حد انتخاب نکنید. اگر بعد از پخت مجبور به کوتاه کردنش شوید، سنگکاری زیاد پرسلن در متال سرامیک ممکن است رنگ کار را از بین ببرد. کوتاهتر گرفتن و بعد پودر اضافه کردن، همیشه انتخاب امنتری است.
اپک را چطور بگذاریم و با چه کورهای بپزیم؟
اولین مرحلهی کل کار اپک است، و ماهنامه یک نکتهی عملی برایش دارد. ابتدا سطح کستینگ را با برس مویی به آرامی مرطوب کنید، همان کاری که با نام wetting شناخته میشود.
بعد خمیر اپک را با قلمموی مخصوص و از یک جهت روی کران بمالید، طوری که نوک قلممو با فلز تماس پیدا نکند و لایه نازک بماند. اپک اولیه نیازی به خشک کردن اولیه ندارد و میتوانید کار را روی صفحهی مخصوص کوره یا Firing plate بگذارید و در خلأ بپزید.
لایهی دوم، یعنی اپک بدنه یا body opaque، بعد از خنک شدن روی لایهی اول مینشیند و نباید در ناحیهی انسیزال قرار بگیرد. بعد از این لایه هیچ نقطهای از فلز نباید دیده شود. محصول اپک پودری سرامکس برای همین مرحله است.
عمق انامل چقدر باید باشد و چطور کنترل میشود؟
عمق لازم برای انامل نباید کمتر از ۰٫۸ میلیمتر باشد، و این را میشود با پروب پریودنتال چک کرد. همین یک اندازهگیری ساده، جلوی نتیجهای را میگیرد که بعد از پخت دیگر قابل جبران نیست. ۱۰ ثانیه وقت میبرد.
پیش از گذاشتن انامل، با کارور (Carver) قسمتی از پودر ناحیهی دنتین و سطح مزیال و دیستال را بردارید و حد فاصل بدنه و انسیزال را به شکل چمفر دربیاورید. این کار همان چیزی است که جلوی خطوط تیز و شارپ را در ناحیهی آمیختگی میگیرد.
یک شرط دیگر هم هست که به رنگ کار برمیگردد. پودر بدنه باید هنگام گذاشتن انامل به ملایمت مرطوب باشد، وگرنه در ناحیهی آمیختگی خطوط تیز میافتد و آن حالت blend دیده نمیشود.
پودر را با چه چیزی و چطور اضافه کنیم؟
با قلممو و جزء به جزء، نه یکجا. هر بار که پودر اضافه میکنید با ویبره آب اضافهاش را بگیرید و کمکم شکل سطح انامل را بسازید تا حجم نهایی ساخته شود.
۲ خطای متقابل اینجا کمین کردهاند و هر دو به ویبره برمیگردند. ویبرهی کم آب اضافی را بیرون نمیکشد، و ویبرهی زیاد پودر انسیزال و دنتین را مخلوط میکند و مرز blending را خراب. بعد از قرار دادن پودر انسیزال، تکانهای خفیف برای گرفتن آب اضافی کافی است.
از ایجاد bulk اضافه هم پرهیز کنید، چون جبران ناحیهای که کم آمده با یک پودرگذاری دوباره، بهتر از تراشیدن پرسلن اضافه است. فهرست پودرهای PFM موجود در شیوادنت برای انتخاب خود پودر است.
قبل از اولین پخت چه کاری لازم است؟
خشک کردن اولیه، یا همان Predry، که ۵ دقیقه بیشتر طول نمیکشد. کار را روی پایهی کران مخصوص کوره یا Crown stand طوری قرار دهید که کران یا پایهی بریج با بدنهی پایه تماس نداشته باشد.
بعد پایه را روی Firing tray منتقل کنید و حدود ۵ دقیقه در دهانهی کورهی مفل بگذارید تا خشک شود، و پخت اولیه بعد از این انجام میشود. رد کردن همین ۵ دقیقه، چیزی است که بعداً به صورت حباب و تخلخل دیده میشود.
بعد از پخت اول سراغ کجا برویم؟
سراغ نقاط کنتاکت پرگزیمال میرویم، و با احتیاط. چینی پختهشده سخت است و چرخ کردنش سختتر، پس هرچه پودرگذاری و پخت اول دقیقتر بوده باشد این مرحله کوتاهتر است.
روش کار ساده است. با مایع مشخصکننده (indicating fluid) یا کاغذ آرتیکولاسیون بین دندان مجاور و پونتیک نقاط تماس را مشخص کنید، و کاغذ نباید خیلی ضخیم باشد. بعد کران را با فشار روی دای سوار کنید و نقاط پیشرس را با فرز الماس بردارید.
۲ قاعده را اینجا نشکنید. در هر سطح نباید بیش از ۱ نقطهی تماس وجود داشته باشد، و هیچوقت ۲ سطح پرگزیمال را همزمان چرخ نکنید، چون نتیجهاش باز شدن نقاط کنتاکت است.
دقت در این ناحیه فقط یک مسئلهی فنی نیست، چون کنتاکت درست به سلامت بافت پریودنتال بیمار کمک میکند. فهرست دیسک، مولت و فرز ابزار همین مرحله را دارد.
پخت دوم را کِی و با چه دمایی انجام دهیم؟
وقتی بعد از اصلاح کنتاکتها هنوز نقصی در شکل آناتومیک دیده میشود، و لبهی انسیزال و line angle و point angle معمولترین جاهایی هستند که پودر کم میآورند.
ترتیبش این است و هیچ مرحلهای از آن حذفشدنی نیست. کار را بشویید تا تمیز شود، خشک کنید، بدون دست زدن با دستمال کاغذی بردارید و روی دای بگذارید. بعد پودر لازم را اضافه و مطابق همان سیکل پخت اول بپزید.
یک قید مهم دارد: دمای نهایی پخت دوم نباید از پخت اول بیشتر شود، و این همان نقطهای است که پخت سوم و چهارم شروع به آسیب زدن میکنند.
قبل از پخت دوم میتوانید خطوط developmental groove و بعضی طرحهای آناتومیکی را با فرز الماس مخصوص روی سطح ایجاد کنید تا کار نهایی به دندان طبیعی نزدیکتر شود.
سطح کار برای گلیز چه شکلی باید باشد؟
بدون خلل و فرج و بدون زبری، چون سطح زبر هم خوب شسته نمیشود و هم مواد غذایی در آن جمع میشود. این برای بیمار یک مشکل درازمدت است، نه یک ایراد ظاهری. سطح صاف، کار نصف است.
کار را بعد از مالیدن مایع گلیز روی Firing tray بگذارید و حدود ۲ دقیقه در دهانهی کوره بماند. محصول پودر و مایع گلیز glory برای همین مرحله است.
یک نکتهی پایانی هم هست که کم رعایت میشود. بعد از شکل دادن کران با پودر چینی، کران را خارج کنید و با پودر بیرنگ یا انامل به نقاط تماس مزیال و دیستال اضافه کنید. این کار shrinkage همان ۲ ناحیه را جبران میکند.
این ترتیب چه چیزی را در عمل کم میکند؟
تعداد پخت را کم میکند، و این مهمترین اثرش است. هر پخت اضافه ضریب انبساط پرسلن را به ضریب فلز نزدیکتر میکند و شانس ترک را بالا میبرد، پس کاری که با ۲ پخت تمام شود از کاری با ۵ پخت عمر بیشتری دارد.
برنامهی پخت هر برند را از مقالهی جدول پخت پرسلن و نحوه برنامهدهی به کوره بردارید. برای انتخاب خود کوره هم فهرست کورههای پخت پرسلن را مقایسه کنید.
